Józef i Aniela Aftykowie, ich córki: Zofia i Marianna; Czesław Gawron, Leonard Gawron;Stanisław i Aniela Kamińscy; Jan i Julia Nalewajowie z trójką dzieci; Józef Ochmiński z rodziną (4 osoby)

Niedaleko lasu we wsi Wola Przybysławska (województwo lubelskie) znajdowało się gospodarstwo rodziny Aftyków: Józefa (54 l.), jego żony Anieli (52 l.) oraz córek – Zofii (17 l.) i Marianny (14 l.). Pomagali oni Żydom ukrywającym się w lesie. Niestety, ktoś doniósł Niemcom o dwóch Żydach zmierzających w kierunku domu Aftyków.

10 grudnia 1942 r. Niemcy zamordowali całą rodzinę. Niektóre źródła podają, że Józef Aftyka z rodziną zostali zamordowani, a następnie ich gospodarstwo spalono, inne – że zostali rozstrzelani albo spaleni żywcem we własnym domu*. Zamordowano też dwóch Żydów ukrywający się w ich domu.

Tego dnia w Woli Przybysławskiej za pomoc udzieloną ludności żydowskiej zginęli również: Władysław Abramek, Czesław Gawron, Leonard Gawron, Stanisław Kamiński, Aniela Kamińska, Jan Nalewajka z żoną Julią i trójką dzieci, czteroosobowa rodzina Józefa Ochmińskiego.

Zwłoki zamordowanych pochowano w dole wykopanym na miejscu egzekucji. Po pewnym czasie przeniesiono je na cmentarz parafialny w Grabowie.

 

Bibliografia:

  1. Bartoszewski, Z. Lewinówna, Ten jest z Ojczyzny mojej. Wspomnienia z lat 1939-1945, Warszawa 2007.
  2. Bielawski, Zbrodnie na Polakach dokonane przez hitlerowców za pomoc udzielaną Żydom, Warszawa 1981.
  3. Those Who Helped. Polish Rescuers of Jews During the Holocaust, cz. 3, red. R. Walczak, Warszawa 1997.
  4. Those Who Risked Their Lives, red. A. Poray, Chicago 2007.
  5. Wroński, M. Zwolak, Polacy – Żydzi 1939-1945, Warszawa 1971.
  6. Zajączkowski, Martyrs of Charity, Washington D.C. 1988.