W 1942 r. Lola Engel pomogła synom swojej przyjaciółki wydostać się z getta w Drohobyczu. 10-letni Hersz i 3-letni Szlomo zostali zamknięci w dzielnicy żydowskiej razem z rodzicami. Lola przewiozła ich do sąsiedniego Sambora, do Franciszki Langer i jej córek: Stanisławy, Ludmiły i Bożeny. Kobiety zgodziły się ukryć chłopców w specjalnym schronie w ogrodzie* ‒ przebywali w nim również: Rojza Szrekinger, Regina Renwelt, Szeps Krebs z żoną Hilą. Później dołączyli Regina i Josef Spieglerowie (rodzice chłopców). Niemcy wpadli na trop ukrywających się Żydów na krótko przed wyzwoleniem w lipcu 1944 r.

By uratować swoją rodzinę, Bożena Langer przyznała się do ukrywania Żydów. Została aresztowana i zastrzelona. Razem z nią zginęła Lola Engel. Oszczędzono pozostałych członków rodziny i ukrywanych**. Funkcjonariusze mieli w zamian otrzymać łapówkę. Żydów wysłano do obozu pracy w Samborze, skąd udało im się wydostać. Podczas ucieczki zastrzelono Josefa Spieglera. Wszyscy ocaleni opuścili Polskę.

2 sierpnia 1989 r. Instytut Yad Vashem nadał Loli Engel i rodzinie Langerów tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. 4 listopada 1990 r. zostali pośmiertnie odznaczeni za uratowanie 12 osób. Wnioskowała o to jedna z ocalałych – Regina Spiegler.

Bibliografia:

  1. FLV, e-mail od Wojciecha Uniatowicza (krewny) z 31.01.2014 r.
  2. Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ratujący Żydów podczas Holocaustu. Polska, red. naczelny I. Gutman, red. współprowadzący S. Bender, S. Krakowski, red wyd. pol. D. Libionka, R. Kuwałek, A. Kopciowski, cz. I-II, Kraków 2009.

Uwagi:

* Według relacji wnuka Franciszki Langer – Wojciecha Uniatowicza – kryjówka znajdowała się w skrytce pod podłogą domu – zob. FLV, e-mail od Wojciecha Uniatowicza (krewny) z 31.01.2014 r.

** Wojciech Uniatowicz podaje, Niemcy zastrzelili dwóch Żydów. Por. FLV, e-mail od Wojciecha Uniatowicza (krewny) z 31.01.2014 r.

*** Zdaniem Wojciecha Uniatowskiego Bożena Langer pozostała w przejętym przez Rosjan więzieniu w Drohobyczu, a jej późniejsze losy są nieznane – zob. FLV, e-mail od Wojciecha Uniatowicza (krewny) z 31.01.2014 r.