Szymon i Maria Fołtowie uprawiali 20 mórg ziemi w Jankowicach k. Jarosławia To właśnie ziemia pozwoliła im wykarmić czwórkę dzieci (troje założyło własne rodziny i nie mieszkało z Fołtami) i pięć osób pochodzenia żydowskiego, z którymi Szymon i Maria znali się jeszcze przed wojną. Ich kryjówka w Jankowicach została wytropiona, a sześć osób, w tym Szymon, poniosło śmierć.

W ciągu dnia Jeremiah Nadel, jego żona Necha, ich siedmioletnia córka Mila, siostra Nechy – Regina Amada – i brat Nechy (często zmieniał miejsce) kryli się na strychu stajni. Wychodzili jedynie w nocy. Za szafą w mieszkaniu ukrywała się Dora Ring, nazywana Doncią – koleżanka Marii. Prawdopodobnie przez swoją nieostrożność Żydzi sprowadzili na siebie i rodzinę Fołtów żandarmerię niemiecką i policję granatową z Jarosławia**.

25 marca 1944 r. u rodziny Fołtów przeprowadzono szczegółową rewizję. Ze wsi zwołano chłopów – mieli dokonać przeszukania i przeczesać siano, w które nieco wcześniej strzelono. Jedna z osób jęknęła, więc funkcjonariusze mieli pewność, że ktoś w tej słomie się ukrywa. Rozstrzelano Szymona i piątkę Żydów, czego świadkiem była córka mężczyzny. Dziewczyna schroniła się z pozostałymi członkami rodziny w zbożu. Mieli wrócić do gospodarstwa dopiero po trzech dniach.

Kiedy wieść o śmierci gospodarza rozeszła się po Jankowicach, z zabudowań Tomasza Bloka, sąsiada Szymona Fołty – ze strachu przed rozstrzelaniem – uciekło dwóch Żydów. Byli zbiegami z getta warszawskiego i przybrali fałszywe nazwiska. Tomasz zatrudnił ich jako parobków. Jeden z nich władał kilkoma językami. Obaj wrócili po dwóch dniach i przetrwali czas wojny.

Maria i Szymon Fołtowie oraz ich córka – Aleksandra Sawa – zostali odznaczeni przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Uwagi

** Inne źródło podaje, że do rodziny Fołtów na rewizję przyjechali funkcjonariusze niemieccy i ukraińscy – zob. i por. Polacy ratujący Żydów na Rzeszowszczyźnie w latach 1939-1945 (Poles rescuing Jews in the Rzeszów Region in the years 1939-1945), oprac. E. Rączy, I. Witowicz, teksty wstępne E. Rączy, tł. S. Bińczycki, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Rzeszów 2011, s. 205.