Przy ul. Pastewnik w Borszczowie mieszkała wdowa po Karolu Boguckim – rzeźniku, który zmarł na początku wojny. Dom był parterowy, z dachem krytym słomą. Pani Bogucka posiadała także trochę gruntu, z którego mogła się utrzymać. Wychowywała trzech synów: najmłodszy był w wieku przedszkolnym, najstarszy miał 16 lat.

Pani Bogucka przyjęła pod swój dach Żydów, ale prawdopodobnie ktoś doniósł na nią. Wiosną 1943 r. pojawili się w domu żandarmi niemieccy i policjanci ukraińscy z posterunku w Borszczowie. Świadkiem zdarzenia była sąsiadka Boguckiej: „Szukali Żydów  w zabudowaniach Boguckiej. Ze strychu nad komórką wyprowadzili, zdaje się, jedenaścioro Żydów. W grupie tej byli mężczyźni, kobiety i dzieci” (IPN BU 392/1648). Wszystkich rozstrzelano z broni maszynowej. Bogucka nie przyznała się do tego, że ich ukrywała. Została okrutnie pobita, po czym zabrano ją na posterunek gestapo w Czortkowie. Dom zamknięto i nie pozwolono nikomu do niego wchodzić – nawet dzieciom kobiety. W nocy zauważono dym unoszący się z komina. „Na drugi dzień znowu policja ukraińska oraz burmistrz z rady miasta /przyjezdny Ukrainiec/ przeprowadzili rewizję w budynku Boguckiej i znaleźli trzy Żydówki w wieku około 40 lat. Były to siostry, które przed utworzeniem getta prowadziły maleńki sklepik spożywczy w  Borszczowej [sic!]” (IPN BU 392/1648). Zostały one zabrane na posterunek policji, gdzie prawdopodobnie zginęły.

Tydzień po tych wydarzeniach mieszkańcy miasta znaleźli na polach ciało najstarszego syna pani Boguckiej. Nie wiadomo, w jakich okolicznościach zginął. Mniej więcej w tym samym czasie przyszło z Czortkowa zawiadomienie o śmierci pani Boguckiej.

 

Bibliografia:

  1. IPN BU 392/1648.
  2. IPN BU 392/2029 (na podst. GKBZH WB XI 30).
  3. Bielawski, Zbrodnie na Polakach dokonane przez hitlerowców za pomoc udzielaną Żydom, Warszawa 1981.
  4. Those Who Helped. Polish Rescuers of Jews During the Holocaust, red. R. Walczak, cz. 3, Warszawa 1997.
  5. Those Who Risked Their Lives, red. A. Poray, Chicago 2007.
  6. Wroński, M. Zwolak, Polacy – Żydzi 1939-1945, Warszawa 1971.
  7. Zajączkowski, Martyrs of Charity, Washington D.C. 1988.